Een inventarisatie van ecologische bezwaren tegen vlak K als potentiële onderzoeklocatie voor windmolens binnen gemeente Molenlanden, toont aan dat er serieuze argumenten zijn die plaatsing van windmolens in vlak K onzes inziens niet mogelijk maken. De wet Natuurbescherming kent zwaarwegende argumenten om vlak K niet langer als mogelijke onderzoeklocatie te handhaven.

Op basis hiervan verzoeken wij de provincie en gemeente Molenlanden dringend om vlak K van de optie lijst te verwijderen. Wetgeving hieromtrent lijkt namelijk een niet te negeren sta in de weg te zijn.

Zoogdieren
In vak K komen diverse soorten zoogdieren voor. Het betreft hier vliegende zoogdieren: vleermuizen.

De schade aan vleermuizen kan aanzienlijk zijn bij windmolens. In tegenstelling tot vogels, worden vleermuizen niet alleen slachtoffer doordat ze tegen de wieken aanvliegen, maar de helft van de slachtoffers onder de vleermuizen is niet het aanvliegen, maar ook klaplongen. Ook wanneer ze vlak langs een wiek vliegen kunnen ze slachtoffer worden, omdat met name aan de punt van draaiende wieken, een sterke onderdruk ontstaat, waardoor vleermuizen die in die onderdruk terechtkomen, dood kunnen gaan aan een klaplong.

Veel vleermuizen die voorkomen in vak K, leven en/of jagen in de lintbegroeiing langs de N214 en langs de Graaf en Elzenweg. Maar ook de soorten die in het Alblasserbos en Gasunie leven, hebben vaak een jachtgebied tot wel 6 km vanaf het Alblasserbos, omdat er boven het water in vak K veel muggen en andere insecten voorkomen, waarop de vleermuizen jagen. De (zeer) zeldzame soorten die in vak K voorkomen zijn:

• Baardvleermuis
• Meervleermuis
• Watervleermuis
• Bruine grootoorvleermuis
• Gewone grootoorvleermuis

Windmolens in dit gebied kunnen een bedreiging zijn in het voortbestaan van deze soorten. Op basis van de wet Natuurbescherming hebt u de plicht heeft om te zorgen dat er geen slachtoffers vallen. Het doden van vleermuizen of het bewust weten dat er slachtoffers vallen, is strafbaar (art.9 flora en faunawet, opgenomen in de natuurwet). Bij het bewust plannen, dus van het bouwen van windmolens, bent u derhalve strafbaar. Zelfs als vlak K de enige nog beschikbare optie zou zijn, dan dient u te laten onderzoeken welk type en afmeting windmolen dan het beste zou zijn. Ook betekent dit dat u zich dient te realiseren dat bijvoorbeeld de windmolens ’s nachts niet mogen draaien, waardoor het rendement van windmolens in vlak K ernstig beperkt wordt.

Vogels:
Voor de wet zijn alle vogels beschermd. Welke actie je ook doet die het habitat of de soort direct schade aan doet, zijn wanneer directe of indirecte effecten zijn, die een vogel zouden kunnen schaden.

Er kan ontheffing verleend worden, maar dan moet men wel aantoonbaar de effecten van de acties onderbouwd worden t.o.v. een soort en habitat.  Hierbij kijkt de wet niet alleen naar de soort, maar juist ook naar de omgeving en de verschillende vogels die in verschillende soorten Habitats leven en  verschillende leefpatronen hebben. Aan de rand van Natura 2000 gebieden, waar vlak K zich bevindt, zijn wel heel goede argument vereist en garanties voor het kunnen van uitsluiten schade vereist. Een aantal zeldzame en minder zeldzame soorten, waarop we ons zullen beroepen, zijn:

• Kwak
• Woutaap
• Witvleugelstern

Daarnaast zijn er de zowel in vlak K, als ook landelijk, zeldzame soorten aanwezig:

• Purperreiger
• Zwarte stern
• Grutto

Bovengenoemde vogels zijn alle broedvogels in de Alblasserwaard en dan in hoofdzaak in de Natura 2000 gebieden Kinderdijk en Donkse Laagten. Een derde Natura 2000 gebied is de Biesbosch, wat hemelsbreed maar een paar kilometer vanaf vak K, net als de andere gebieden. Tussen de drie Natura 2000 gebieden ligt een ecologische verbindingszone en vlak K ligt er middenin. Daarnaast zijn de Donkse Laagten aangewezen als overwinteringsgebied voor ganzen, net als het Natura 2000 gebied de Biesbosch.

Genoemde vogels, maar ook ganzen migreren continue tussen de bovengenoemde gebieden. Veel hiervan migreren hoofdzakelijk ’s nachts. Bij migratie vallen de meeste slachtoffers bij windmolens.

Kortom de drie gebieden zijn sterk afhankelijk van elkaar voor vogels en die moeten vrij kunnen migreren. De onderhavige windmolens zullen veel slachtoffers maken onder deze migrerende vogels zowel als onder alle andere vogels die ook aan dit habitat gebonden zijn, maar niet op de doellijst van de gebieden staat.

Trekvogels en wintergasten
Veel trekvogels vanuit Noord-Europa, groot of klein, vetten op in de Biesbosch. Vlak K zit in een landing en opstijgroute voor met name soorten die broeden in Noord-Europa. Voor deze soorten geldt hetzelfde als voor een vliegtuig. Je zet langzaam de landing in. Dus heel veel van die vogels komen over vlak K, op de hoogte van de beoogde windmolens van de gemeente. Dus daarmee zouden die trekvogels daar het slachtoffer van worden. Vogels trekken vaak ’s nachts en dan kunnen zij die windmolens niet waarnemen.

Daarnaast hebben wij, hier in de Alblasserwaard, samen met de Lopikerwaard en Krimpenerwaard, een uniek wereldwijd erfgoed: de houtkade, bij ons bekend als “kaai”. Dat komt nergens anders ter wereld voor.

Voor ons gewoon, maar wereldwijd een cultureel erfgoed wat zijn grenzen niet kent. De Elzenweg, midden in vlak K, dankt zijn naam er zelfs aan: zwarte elzen trekken namelijk ook wat betreft naast de putter en vink, ook wintergasten als sijs en barmsijs aan. Voor deze vogels is een halfopen landschap van essentieel belang. Het zijn geen bosvogels. Daarom worden deze, t.o.v. andere gebieden in Nederland, relatief veel waargenomen in vlak K. Dit in vlak K ook voor koperwiek en kramsvogel.

Vlak K is ook een pleisterplaats voor wintergasten wat betreft de zangvogels en de sterk achteruitgaande kleine zwanen. Om een nog niet duidelijke oorzaak van reden, kiest de kleine zwaan voor met name de westkant van de Alblasserwaard en dan met name Bleskensgraaf Zuid en polder Wijngaarden. De aantallen van deze soort nemen dramatisch af. Duidelijk is dat vlak K voor hen duidelijk een goed overwinter gebied is. Dus windmolens in dit gebied kunnen voor deze soort ook enorme consequenties hebben. Dat is lokaal, maar Europees, niet wenselijk.

RODE LIJST SOORTEN INHEEMSE BROEDVOGELS

De wet Natuurbescherming is een kaderwet. Dat wil zeggen dat daar de algemene bepalingen zijn opgenomen en niet alle details. In de wet Natuurbescherming staan wel weer verwijzingen naar artikelen en andere wetgeving die wel ingaan op de details.

Onder aan het document staan voor vlak K relevante soorten broedvogels, die op de rode lijst staan. Alhoewel het op de rode lijst staan nog niets zegt over de beschermde status van die vogels, zijn dit wel soorten die bedreigd of zelfs ernstig bedreigd worden in hun voortbestaan. Daarmee zullen overheden er toch ernstig rekening mee houden met hun plannen. Als op de langere termijn blijkt dat een vogelsoort uitsterft door hun handelen, zijn de betrokken overheden, volgens de Verbodsbepalingen van de wet Natuurbescherming, alsnog strafbaar. Deze wet kent ook een relevante Algemene Zorgplicht.

Sommige soorten vogels, die bij ons niet op de rode lijst staan, genieten wel Europese bescherming. Dit betreft migrerende vogels. Deze soorten zijn benoemd in de Europese Vogelrichtlijn. Zo zijn er dus ook soorten die in Nederland niet op de rode lijst staan, maar wel in vlak K voorkomen, toch Europees beschermd.

Voor vlak K hebben we dus niet alleen te maken met de vogelrichtlijn als beschermingsstatus, maar ook de volgende Verbodsbepalingen:
3.1 Vogelrichtlijn
3.5 Habitatrichtlijn
3.10 Andere soorten
Zie ook www.habitus.nl/wetnatuurbescherming.

De beschermde status van de Europese Vogelrichtlijn geldt niet alleen voor Natura 2000 gebieden, maar voor alle omgevingen, waar de soort voorkomt. Dat betekent dat wanneer doelsoorten van een Natura 2000 gebied buiten hun gebied komen en op de lijst staan, ze toch bescherming genieten. Staan ze niet op de lijst van de Vogelrichtlijn, dan dient men nog in alle redelijkheid maatregelen nemen om de soort te beschermen in de directe omgeving.

Doelsoorten van Natura 2000 gebieden
Hieronder eerst tref je een lijst van doelsoorten van de Natura 2000 gebieden, die relevant zijn voor vlak K, die door de Europese Vogelrichtlijn beschermd zijn en waar de plicht is om te zorgen dat het habitat en soort zelf beschermd is en er alles aan gedaan moet worden om het welzijn en voortbestaan van de soort moet bevorderen. Sommigen hiervan staan ook op de rode lijst.

Vogelrichtlijn soorten:

• Blauwborst
• Blauwe Kiekendief
• Brandgans
• Bruine Kiekendief
• Grote Zilverreiger
• IJsvogel
• Kemphaan
• Kleine Zwaan
• Kluut
• Kwak
• Lepelaar
• Middelste bonte specht
• Ooievaar
• Purperreiger
• Rode Wouw
• Roerdomp
• Roodhalsgans
• Roodsterblauwborst
• Slechtvalk
• Smelleken
• Steltkluut
• Velduil
• Visarend (broed in de Biesbosch maar foerageert hier in de polder)
• Visdief
• Wilde zwaan
• Woudaap
• Zeearend
• Zwarte stern
• Zwartkopmeeuw

Rode lijst soorten broedvogels
De ondergenoemde rode lijst soorten, zijn terug te vinden op de website van het Ministerie van Landbouw (zie ook https://minez.nederlandsesoorten.nl/content/rode-lijsten-soort-van-rode-lijst-vogels)

Soort en mate van bedreiging                    

• Boerenzwaluw: Gevoelig
• Boomvalk: Kwetsbaar
• Draaihals: Ernstig bedreigd
• Gele kwikstaart: gevoelig
• Graspieper: Gevoelig
• Grauwe vliegenvanger: gevoelig
• Groene specht: Kwetsbaar
• Grote zilverreiger: Gevoelig
• Grutto: Gevoelig
• Huismus: Gevoelig
• Huiszwaluw: Gevoelig
• Kemphaan: Ernstig bedreigd
• Kerkuil: Kwetsbaar
• Kneu: Gevoelig
• Koekoek: Kwetsbaar
• Kramsvogel: Gevoelig
• Kwak: Ernstig bedreigd
• Matkop: Gevoelig
• Nachtegaal: Kwetsbaar
• Oeverloper: Gevoelig
• Pijlstaart: Bedreigd
• Purperreiger: Bedreigd
• Ransuil: Kwetsbaar
• Roerdomp: Kwetsbaar
• Slechtvalk: Gevoelig
• Slobeend: Kwetsbaar
• Smient: Gevoelig
• Snor: Kwetsbaar
• Spotvogel: Gevoelig
• Steenuil: Kwetsbaar
• Steltkluut: Kwetsbaar
• Torenvalk:Kwetsbaar
• Tureluur: Gevoelig
• Veldleeuwerik: Gevoelig
• Velduil: Ernstig bedreigd
• Visdief: Gevoelig
• Watersnip: Bedreigd
• Wielewaal: Kwetsbaar
• Wintertaling: Kwetsbaar
• Woudaap: Ernstig bedreigd
• Wulp: Kwetsbaar
• Zeearend: Gevoelig
• Zomertaling: Bedreigd
• Zwarte stern: Bedreigd

Ongeveer de helft van alle soorten die op de lijst staan, komen en broeden in vlak K. Dit bewijst vlak K van enorm ecologisch belang is en toont aan dat we in de ecologische verbindingszone liggen tussen de drie Natura 2000 gebieden.

Was deze lijst op basis van de oostkant van de Alblasserwaard samengesteld, dan was die een stuk korter geweest.

Deze twee lijsten bij elkaar zijn een heel sterk argument, waar de provincie niet omheen kan of mag gaan.

Nergens kun je de Hollandse polders beter ervaren dan in de Alblasserwaard

Lees hier verder.

Mensen die in de buurt van windturbines wonen kampen veelvuldig met slaapproblemen. Daarnaast blijkt dat mensen met reeds bestaande hartklachten een grotere kans hebben op een beroerte en/of een hartinfarct.

Lees hier meer.

Volgens de huisarts is er veel wetenschappelijk onderzoek dat steeds eindigt met “er zou meer onderzoek gedaan moeten worden naar de gevolgen van laag frequent geluid afkomstig van windturbines op mensen.

Lees hier verder. 

Een groep artsen is een actie begonnen tegen het plaatsen van windturbines.

Recente RIVM-rapporten worden door politici en bestuurders gebruikt om het plaatsen van windturbines in dichtbevolkte gebieden te rechtvaardigen. Maar volgens de artsen leveren windturbines grote risico's op voor de gezondheid van omwonenden. Ze denken daarbij onder meer aan chronisch slaapgebrek, stress en hartklachten. Volgens hen is er onvoldoende bekend over de gevolgen van het permanente laagfrequente geluid dat windturbines produceren.

Lees hier verder.

Windturbines veroorzaken onder meer laagfrequent geluid, slagschaduw en – knipperende – lichten. Dat kan tot gezondheidsproblemen leiden, die echter nog te weinig serieus worden genomen. Terwijl volgens het voorzorgprincipe de overheid kan ingrijpen, ook als klachten nog niet onomstotelijk bewezen zijn.

Lees hier meer.